
حوزه/ درباره ترکیب واژه جهاد و تبیین باید گفت: معنای هر یک از این دو بهتنهایی مشخص است و وقتی در کنار هم قرار میگیرند یعنی باید این تبیین را به صورت جهادی انجام داد و با همه تلاش وارد شد. نباید این کار حالت اداری و رفع تکلیفی داشته باشد بلکه باید حالت جهادی داشته باشد.
به گزارش خبرگزاری حوزه، بدون تردید جهاد تبیین یکی از نیازهای اساسی امروز جامعه است و در این میان حوزههای علمیه همواره به عنوان متولی اصلی و مرجع رسمی تبیین ارزشها و تثبیت باورهای دینی در جامعه به حساب میآیند و علمای بزرگ شیعی برای در امان ماندنِ حقایق ناب اسلامی از تحریف و تقطیع و…، زحمات فراوانی متحمّل شدهاند تا جاییکه با تحمل رنجها و مرارتهای بسیاری توانستهاند آن دستآوردها را به روش درست و بیانی صادق روایت و تبیین نمایند؛ بر همین اساس، نقش و جایگاه حوزههای علمیه و روحانیت در مسئله جهاد تبیین، در گفتوگو با آیتالله محسن فقیهی، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
* با توجه به هجمههای گسترده دشمنان علیه مبانی اسلام و انقلاب، نقش حوزههای علمیه و روحانیت در خنثیسازی این هجمهها و توطئهها چیست و در چه زمینهها و بسترهایی میتواند این نقش را ایفا کند؟
روحانیت برای خنثیسازی شبهات دشمن، اولاً باید بیش از پیش خود را به سلاح علم تجهیز کند؛ چرا که اگر علم کافی نداشته باشد، نمیتواند از مبانی دینی دفاع کند. مخصوصاً که شبههکنندگان گاهی از افراد اهل علم هستند و شخصی میتواند به آنها پاسخ دهد که از جهت علمی مسلط باشد و متوجه مغالطات کلام آنها بشود.
ثانیاً روحانیت بعد از کسب علم باید به موضوعات اطلاع کافی داشته باشد. مثلاً بداند کشور ایران در طول این سالهای پس از انقلاب چه پیشرفتهایی داشته و در چه زمینههایی رشد کرده و در چه زمینههایی مشکل دارد. اگر به این موارد علم نداشته باشد، امکان دفاع نخواهد داشت.
ثالثاً روحانیت بعد از تسلط علمی و بعد از علم به موضوعات، باید به میان مردم رفته و آنها را با زبان نرم قانع کند. یعنی با بیان شیوا و روان و استدلالی و با ضمیمه اخلاق نیکو از مبانی دینی دفاع کرده و با تبیین دستآوردهای انقلاب، آنها را به آینده امیدوار کند. البته باید به این نکته نیز توجه کرد که نباید در تعریف و تمجید از انقلاب زیادهروی کرد؛ یعنی اگر واقعا در بعضی جاها مشکل وجود دارد صادقانه بگوییم مشکل وجود دارد. در غیر این صورت با توجه به واضح بودن برخی مشکلات، مردم احساس خواهند کرد ما در صدد توجیه هستیم و این باعث میشود سخنان ما مقبول واقع نشود.
رابعاً روحانیت علاوه بر این کارها باید از لحاظ رسانهای نیز قوی عمل کند؛ زیرا گاهی شبهه دشمن در سطح وسیعی پخش میشود ولی پاسخ آن، به صورت محدود داده میشود و افراد زیادی شبهه را میشنوند ولی پاسخ را دریافت نمیکنند که این نیاز به کار رسانهای قوی دارد.
* موفقیت در جهاد تبیین به چه پیشنیازها و الزاماتی نیاز دارد؟ حوزه برای ورود به میدان جهاد تبیین باید مجهز به چه ابزار، امکانات و استعدادهایی باشد؟
اولاً تسلط علمی نیاز دارد چون برخی شبهات از سوی عالمان است و با مبانی علمی همراه است که طبیعتاً پاسخ به آنها تسلط علمی نیاز دارد.
ثانیاً اطلاع از موضوعات و دستآوردهای انقلاب، چون برای پاسخ به برخی شبهات نیاز است که از دستآوردها اطلاع داشت تا بتوان به شبهه جواب داد. مثلا وقتی شخصی میگوید انقلاب کاری نکرده است یا اینکه میگوید موشک چه فایده ای دارد، با اطلاع دقیق از دستآوردهای نظام و با اطلاع از میزان بازدارندگی موشکها از حمله دشمن، میتوان به این شبهه پاسخ داد. در این زمینه خوب است که گاهی طلاب را برای بازدید از برخی دستآوردها ببرند تا از نزدیک با پیشرفتهای کشور آشنا شوند. ثالثاً از جهت رسانهای باید قوی باشیم؛ چون امکان دارد بهترین جواب را داشته باشیم ولی نتوانیم آن را به دست مخاطبین برسانیم و یا اینکه به صورت ضعیف برسانیم که این موجب تقویت شبهه میشود.
* رمز موفقیت در جهاد تبیین چیست؟
رمز موفقیت اولاً صدق نیت است. واقعا نیت الهی باشد و در راستای حفظ دین مردم از حکومت اسلامی دفاع کنیم.
ثانیاً تلاش مستمر و جهادی لازم است؛ یعنی واقعاً هر کاری از دستمان بر میآید انجام دهیم و خستگیناپذیر کار کنیم.
ثالثاً مراقب باشیم گرفتار مبالغه نشویم. اگر در تبیین دستآوردها بخواهیم مبالغه کنیم و بیش از آنچه هست بگوییم، مردم نسبت به موارد درست نیز شک میکنند و این اثر معکوس دارد. باید هرجا واقعا مشکلی وجود دارد صادقانه بگوییم و در صدد حل آن مشکل برآییم.
رابعاً، با توجه به اینکه نقطه ثقل کار دشمن بحث اقتصادی است و با برهم زدن بازار ارز و ایجاد تحریم و… موجب آشفتگی در بازار کشور شده است، اولویت ما باید بحث اقتصادی باشد. اگر بتوانیم در جهت اقتصادی، کشور را پیش ببریم و پاسخ مناسبی برای شبهات داشته باشیم، بسیاری از شبهات حل میشود. چون شبهات علمی مربوط به افراد خاصی است ولی بحث اقتصادی و گرانی و کاهش ارزش پول ملی، چیزی است که تمام مردم آن را لمس میکنند. در نتیجه این مسأله باید در اولویت باشد.
* نقش جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و اعضای محترم آن در جهاد تبیین چیست؟
جامعه مدرسین باید هنگام بروز اتفاقات، واکنش بهموقع و مناسب داشته باشد و به دفاع از ارزشهای انقلاب بپردازد. همچنین اعضای جامعه مدرسین با توجه به اینکه هر کدام از آنها از اساتید بزرگ حوزه علمیه هستند و در جامعه از مقبولیت برخوردارند، بهتر است هر کدام از آنها علاوه بر اینکه شاگردانشان و اطرافیانشان را به جهاد تبیین تشویق میکنند، خودشان نیز به این مهم اقدام نمایند تا هم موجب تشویق سایرین گردد و هم اینکه بیان آنها گاهی اثری دارد که در بیان شخص دیگر شاید نباشد. یعنی مردم وقتی ببینند عالم بزرگ شهرشان موضعی گرفته، اعتماد بیشتری پیدا میکنند و دلگرم میشوند.