لزوم الگوبرداری ازشیوه تعامل امیرالمومنین بادشمنان برای حل مشکلات

, ,
لزوم الگوبرداری ازشیوه تعامل امیرالمومنین بادشمنان برای حل مشکلات

قم- عضو جامعه مدرسین حوزه گفت: مسئولان با الگوبرداری از شیوه تعامل امیرالمومنین در برابر دشمنان، به جای چشم دوختن به بیرون از مرزها، تمام توان خود را برای حل مشکلات به کار گیرند.

آیت الله محسن فقیهی در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به شخصیت استثنایی و والای امیرالمومنین (ع) در تمام ادوار زندگی حضرت از ولادت تا شهادت، ایشان را در تمام تاریخ اسلام بی نظیر دانست و افزود: ولادت امیرالمومنین (ع) در کعبه و شهادتشان در محراب بوده و دوران حیات پربرکتشان نیز در راه هدایت، ارشاد، مبارزه با ظلم و بی‌عدالتی، حمایت از محرومان، ایستادگی در برابر ظالمان و جهاد در راه خدا صرف شده است.

وی افزود: شخصیت جامع و کامل امیرالمومنین (ع)، از ایشان الگویی برای تمامی اعصار در پاسخ به بحران‌های اجتماعی، سیاسی، اخلاقی، عبادی، تربیتی ساخته که می‌توان با تأمل و تدبّر در سیره آن بزرگوار، راهکارهای مناسبی را برای برون‌رفت از مشکلات امروز بشریّت و نیز جهان اسلام ارائه داد.

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با بیان اینکه آثار پیشرفت تکنولوژی و رشد روزافزون علم، رفاه و آسایش بیشتری را فراهم آورده اما شبهات، پرسش‌ها و تردیدها نیز بیش از پیش جوامع بشری را در نوردیده است، گفت: تمسّک به معیار و میزانی برای عبور از پل شک و تردید، نیازی ضروری برای بشر امروزی است. پیامبر اکرم (ص)، امیرالمومنین (ع) را میزان حق معرفی کرده و فرمودند: «علی مع الحق و الحق مع علی یدور حیثما دار».

وی در ادامه تصریح کرد: این معیار به وضوح نشان می‌دهد که سیره، روش، منش، گفتار، کردار و رفتار امیرالمومنین علی (ع) معیاری برای حق است. در نتیجه، مادامی که انسان‌ها، امیرالمومنین علی (ع) را الگوی خود قرار دهند و الگوهای رفتاری و کرداری خود را از آن بزرگوار دریافت کنند، از سیلاب شبهات و تردیدها به سلامت عبور کرده و به ساحل امن سعادت خواهند رسید.

استاد درس خارج فقه و اصول حوزه علمیه قم با تاکید بر آموزه‌های مهم زندگی امیرالمومنین (ع) در راستای بصیرت‌افزایی و آگاهی‌بخشی به مردم و استفاده از هر فرصت و موقعیتی برای افزایش سطح آگاهی و بصیرت عمومی گفت: در جنگ صفین که دشمنان شکست را دیدند، با نیرنگ و خدعه، قرآن را بر سرنیزه کرده و در اردوگاه یاران حضرت، اختلاف افکندند. در آن فضای غبارآلود نیز حضرت از تلاش برای هدایت و بصیرت بخشی به توده‌ها، غافل نشدند.

آیت الله محسن فقیهی با اشاره به اینکه در شرایط کنونی، دشمنان دنیای اسلام، دشمنان وحدت و اتحاد مسلمانان هستند تصریح کرد: دشمنان با بهره‌گیری از تمام ظرفیت‌ها اعم از دین، اخلاق، سیاست، اقتصاد و… با جعل عناوین مردم فریب دموکراسی، حقوق بشر، آزادی و برابری، رفاه و حق برخورداری از زندگی بهتر، برای گمراهی و ایجاد اشتباه محاسباتی درون مراکز تصمیم‌گیری امت اسلامی سو استفاده می‌کنند؛ در تمام این زمینه‌ها نیز رفتار و سیره امیرالمومنین علی (ع)، راهگشای همگان است.

وی با بیان اینکه حضرت علی (ع) در فضای غبارآلودی که دشمنان با استفاده از ابزارهای جنگ نرم و رسانه‌های آن روزگار ایجاد کردند، به یاران خود نهیب می‌زند که «امضوا علی حقّکم و صدقکم» یعنی بر همان مسیری که هستید، پافشاری کرده و دچار تردید افکنی‌های دشمنان نشوید گفت: امروز نیز امت اسلام نبایست فریب تبلیغات دشمنان اسلام را بخورند بلکه باید وحدت کلمه را حفظ کرده و یک صدا در برابر استکبار جهانی قیام کنند.

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به سیره راهگشای امیرالمومنین علی (ع) در عرصه سیاسی برای مسؤولان و فضای سیاسی این روزهای کشور که سخن از مذاکره و بازگشت آمریکا به برجام است، تاکید کرد: در مسأله برجام، رهبر معظم انقلاب مبتنی بر آموزه‌های وحیانی، به صراحت تاکید کردند که «اگر می‌خواهند ایران به تعهدات برگردد، آمریکا باید همه تعهدات را لغو کند و ما راستی آزمایی کنیم».

وی افزود: دشمنان خارجی و غرب‌گرایان داخلی با تفسیر غلط از تاریخ و با استناد به تعهد پیامبر با مشرکان، سعی در ایجاد دودستگی در میان مسؤولان و مردم دارند. در این خصوص نیز کلام گهربار امیرالمومنین (ع) راهگشاست. امیرالمومنین (ع) می‌فرماید «الوفاء لأهلِ الْغَدْرِ غَدْرٌ عِنْدَ اللّهِ، وَالْغَدْرُ بِأَهْلِ الْغَدْرِ وَفَاءٌ عِنْدَاللّهِ» یعنی وفاداری در برابر پیمان‌شکنان، پیمان‌شکنی در پیشگاه خداست و پیمان‌شکنی با آنان، وفاداری نزد خداوند است. این کلام نورانی و گهربار امام علی (ع) یکی از پشتوانه‌های سخن مقام معظم رهبری است. مبتنی بر فرمایش نورانی امیرالمومنین، وفای به عهد و پیمان در برابر پیمان‌شکنان، خود پیمان شکنی در پیشگاه خداست.

استاد برجسته حوزه علمیه با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی ایران با آنکه تمام تعهدات خود را در برجام انجام داد اما این آمریکا و اروپایی‌ها بودند که نقض عهد و پیمان کردند و مسؤولان دولتی نیز با در پیش گرفتن استراتژی صبر، گمان می‌کردند که می‌توانند حقوق ملت ایران را استیفا کنند گفت: اما اکنون بر همگان آشکار شد که وفای به عهد در برابر دشمنان عهد شکن، خود پیمان شکنی در پیشگاه خداست.

وی افزود: بنابراین مسؤولان بایست با نصب العین قرار دادن فرمایشات مقام معظم رهبری و با الگوبرداری از شیوه تعامل امیرالمومنین (ع) در برابر دشمنان جبّار و ظالم، در فرصت باقیمانده تا پایان دولت، به جای چشم دوختن به بیرون از مرزها، همّ و غم خود را برای حل مشکلات مردم به کار گیرند.

 

 



◾️پیام آیت الله #محسن_فقیهی عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم درپی ترور دانشمند هسته‌ای و دفاعی شهید #محسن_فخری‌زاده

, ,

◾️پیام آیت الله #محسن_فقیهی عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم درپی ترور دانشمند هسته‌ای و دفاعی شهید #محسن_فخری‌زاده

بسم‌الله الرحمن الرحیم

انا لله و انا الیه راجعون

ولا تحسبن الذین قتلوا فی سبیل الله امواتا بل احیا عند ربهم یرزقون

شهادت دانشمند متعهد و متخصص هسته ای  و مدیر خدوم عرصه علوم و پژوهش‌های دفاعی جناب آقای دکتر محسن فخری‌زاده رضوان‌الله علیه به دست دشمنان قسم خورده اسلام و انقلاب بار دیگر کینه های جنایتکارن صهیونیستی و آمریکایی علیه ملت ایران را نمایان ساخت.

این دانشمند خدوم جزو پیشگامان توسعه علمی کشور و بنیان‌گذاران صنعت هسته‌ای بود و عمر با برکت خویش را در راه خدمت به کشور و توسعه صنعت فناوی و دفاعی کشور خالصانه گذراند و در این زمینه خدمات ماندگاری را برای ملت بزرگ ایران اسلامی به یادگار گذاشت.

ظالمان و جنایتکاران صهیونیستی و آمریکایی  گمان می کنند با ترورهای بزدلانه و ناجوانمردانه و تهدیدهای امنیتی و تحریم های اقتصادی می توانند مانع حرکت و کشاندن ملت بزرگ ایران پای میز مذاکره و تسلیم شوند. شهادت این چنین بزرگ مردانی نه تنها مانع از پیشرفت علمی و توسعه فناوری دفاعی ایران نمیشود بلکه این راه با شتاب بیشتری توسط شاگردان و یاران متعهد و متخصص ایشان ادامه خواهد یافت.

دستگاه های امنیتی و حفاظتی کشور نیز باید در تامین امنیت دانشمندان بزرگ کشور و شخصیت های برجسته علمی تدبیری بیشتری بیندیشند و از این سرمایه های کم نظیر علمی و انسانی در مقابل تهدید های دشمنان پلید محافظت کنند.

اینجانب ضمن عرض تبریک و تسلیت شهادت این مرد بزرگ خدمت مقام معظم رهبری مدظله العالی،خانواده ایشان، جامعه علمی ومردم شهید پرور ایران برای آن شهید والامقام علو درجات و غفران و رحمت الهی و صبر و اجر بازماندگان را از خداوند متعال مسئلت دارم.

محسن فقیهی

 



شششش

:sparkle:برخی خدمات مرکز در طول رزمایش به صورت حضوری می باشد.خدماتی که مربوط به برخی خدمات بیمه و بخش های دیگر می باشد.که با کلیک بر روی متن زیر می توانید مشاهده نمایید.

:arrow_backward:مشاهده خدمات حضوری

#نکته:نسبت به موارد احتمالی پیش بینی نشده، در سامانه خدمات اینترنتی》بخش ارتباط با طلبه تدبیر لازم در نظر گرفته شده است و کارشناسان مرکز خدمات نیز تلفنی راهنمای افراد خواهند بود.

 



درس اخلاق ۴ (توکل بر خداوند)

, , ,

درس حدیث استاد محسن فقیهی

۹۹/۰۷/۰۹

بسم الله الرحمن الرحیم

موضوع: توکل بر خداوند

ملازمه توکل و یقینیکی از خصایصی که انسان‌های مؤمن دارند، توکل بر خداوند است. توکل، نیاز به یقین دارد؛ اگر یقین انسان قوی باشد، یقین او هم قوی است. در روایات وارد شده است که «حسن توکّل العبد على اللّه سبحانه على‌ قدر یقینه‌ به».[۱]

توکل در آیینه دفاع مقدسهفته دفاع مقدس باید برای ما درس باشد؛ در دوران دفاع مقدس، دیدید که توکل بسیجیان، سپاهیان و مرحوم امام (علی الله مقامه الشریف) چگونه بود. تمام قدرت‌ها پشت سر هم قرارگرفته و حامی صدام بودند اما جمهوری اسلامی یک‌تنه با بسیج، سپاه و امام جلو این‌ها ایستاد و پیروز شد. مشکلات زیاد بود اما این پیروزی مرهون توکل بر خداوند بود. اگر اعتماد به خداوند نبود، ازلحاظ نظامی توانایی رویارویی با آن‌ها نداشتیم.

توکل در معیشتنکته مهم برای جوامع اسلامی، اعتماد، توکل و یقین بر خداوند است. در تمام مراحل زندگی باید توکل بر خداوند وجود داشته باشد. در این مشکلات بیماری کرونا و معظل اقتصادی که اکنون برای جامعه وجود دارد باید با عقل و تدبیر کارها را انجام داد اما در عین حال باید توکل بر خداوند داشت.

همین مشکلاتی که اکنون برای جامعه وجود دارد، در گذشته هم بوده است. مرحوم آیت‌الله سید احمد زنجانی، رفیق شفیق مرحوم امام (رحمه‌الله) بود. روزی تصمیم می‌گیرند که در مشهد نزد مرحوم نخودکی اصفهانی بروند راه‌حلی برای مشکلات معیشتی خود بگیرند، مثلاً کیمیایی یاد بگیرند. آیت‌الله نخودکی (رحمه‌الله) عارف وارسته‌ای بود و به آن‌ها توجه می‌دهد که نمی‌خواهد به دنبال کیمیا باشند. مرحوم نخودکی اذکار و دستوراتی به آن‌ها داد ازجمله آیه ﴿وَمَنْ یتَّقِ اللَّهَ یجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا وَیرْزُقْهُ مِنْ حَیثُ لَا یحْتَسِبُ وَمَنْ یتَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِکُلِّ شَیءٍ قَدْرًا﴾.[۲]

این مشکلات در گذشته هم بود اما علما با توکل بر خداوند، مشکلات را تحمل می‌کردند. آیت‌الله گلپایگانی (رحمه‌الله) یک گونی نان خشک با خود می‌آورد که آب بزند و برای یک ماه، مصرف کند. این‌ها بودند که به مرجعیت و مقامات والا رسیدند. علما، بزرگان و شخصیت‌های ما بیشتر در مضیقه بودند. خیلی کم داریم کسانی که رفاه بودند و به مقامات عالی رسیدند مانند صاحب جواهر (رحمه‌الله) ولی غالباً مانند شیخ انصاری (رحمه‌الله) در مضیقه بودند و تحمل می‌کردند. روحانیون که لباس پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) را بر تن دارند، باید بیشتر بر خداوند توکل داشته باشند.حمایت خداوندعلامه طباطبایی (رحمه‌الله) که در قم خیلی مورد توجه بود و از شاگردان درجه‌یک مرحوم قاضی (رحمه‌الله) بود. زمانی در نجف زندگی می‌کرد و شخصی به نام میرزا باقر قاضی از تبریز، ماهیانه مبلغی را برای ایشان می‌فرستاد و زندگی خانواده ایشان در نجف تأمین می‌شود. چند ماه، این پول نیامد و علامه برای تأمین مخارج، کم‌کم وسایل زندگی را فروخت تا اینکه اثاث خانه هم تمام شد. علامه به حرم رفت و در مقابل ضریح حضرت امیرالمؤمنین ایستاد و با حالت اعتراض عرضه داشت: «یا جداه، طلبه‌هایت را این‌گونه اداره می‌کنی؟». علامه از این گفته خودش پشیمان شد و گفت که معلوم می‌شود توکل بر خداوند ندارم. به منزلش بازگشت و دید که در منزل، کسی نیست. گوشه‌ای نشست و گریه کرد. ناگهان در باز شد و کسی وارد شد. علامه او را نمی‌شناخت. وقتی وارد شد به علامه گفت: خداوند می‌فرماید: «در این ۱۷ سال تو را تنها نگذاشتم، حالا هم تو را تنها نمی‌گذاریم». این را گفت و خارج شد. علامه محاسبه می‌کند که جریان این ۱۷ سال چیست؟‌ متوجه می‌شود از زمانی که معمم شده و لباس روحانیت پوشیده، ۱۷ سال شده است. این‌ها امتحانی است برای سنجش میزان توکل افراد. بعد از رفتن آن شخص، کس دیگری آمد و مبلغی را به ایشان داد و زندگانیشان تأمین شد. اگر علامه نمی‌رفت شکایت کند برایش بهتر بود. مرحوم علامه طباطبایی خودش را ملامت کرد که چرا باید زبان به شکوه باز کند.

همه خصوصاً ما روحانیت باید توکلمان بر خداوند در تمام مراحل زیاد باشد؛ به دنبال تجملات نباشیم و تا می توانیم به دنبال معنویت باشیم. روحانیت باید الگویی برای جامعه باشد. علمایی که در مضیقه زندگی کردند باید برای ما الگو باشند.

نابودی متکبرپیامبر اکرم (صلی‌الله علیه و آله) فرمود: «فَإِنَّ مَنْ تَوَاضَعَ لِلَّهِ رَفَعَهُ اللَّهُ وَ مَنْ تَکَبَّرَ خَفَضَهُ اللَّه‌»؛[۳] هرکس تواضع کند خداوند او را بالا می‌برد و هرکس تکبر داشته باشد خداوند او را کوچک می‌کند. بدانید یهودیان، اسرائیلیان و دشمنان اسلام که تکبر، غرور و خودبزرگ‌بینی دارند، قطعاً منکوب خواهند شد. همان‌گونه که مقام معظم رهبری (سلمه‌الله) فرمود، این‌ها نابود خواهند شد. یقین بدانید که دیر یا زود اسرائیل نابود خواهد شد؛ چون خود را قوم برتر می‌دانند و غرور خاصی دارند.

دوری از اسراف و تجمّلدر ادامه روایت پیامبر (صلی‌الله علیه و آله) می‌فرماید: «وَ مَنِ اقْتَصَدَ فِی مَعِیشَتِهِ رَزَقَهُ اللَّهُ وَ مَنْ بَذَّرَ حَرَمَهُ اللَّهُ. کسی که در زندگی دنیاییش با اقتصاد رفتار کند و تجمّل‌گرایی نداشته باشد، اسراف و تبذیر نداشته باشد، خداوند روزیش را فراوان خواهد کرد و روزیش را می‌رساند. مطمئن باشید که مقداری از مشکلاتی که گاهی برای ما به وجود می‌آید به‌خاطر اسراف‌ها و تبذیرهایی است که مرتکب می‌شویم. اختلاس‌ها و خلاف‌هایی که در جامعه انجام می‌شود باعث که ما مواجه با این مشکلات شویم.

اما کسانی که تبذیر و اسراف می‌کنند، کارهایی می‌کنند که خلاف رضایت آقا امام زمان (عجل‌الله تعالی فرجه الشریف) است، آقایی که با سهم امام (علیه‌السلام) و وجوهات شرعی زندگی می‌کنی! این پول مال فقرا و مستمندان است، با این پول نباید تجملات داشت؛ لذا باید خیلی مراعات کرد. پیامبر فرمود: اگر اسراف کنید، محروم می‌شوید. اگر محرومیت‌هایی برای ما به وجود می‌آید به‌خاطر خلاف‌هایی است که مرتکب می‌شویم.

یاد مرگو در پایان می‌فرماید: «وَ مَنْ أَکْثَرَ ذِکْرَ الْمَوْتِ أَحَبَّهُ اللَّهُ» این کسالت کرونایی که در جامعه وجود دارد، باید انسان را به یاد مرگ بیاندازد. هر آن و هر لحظه ممکن است اتفاق بیفتد. کرونا فقیر و ثروتمند نمی‌شناسد و سراغ همه می‌رود. کسی که به یاد مرگ باشد، به دنبال خلاف و تجملات نمی‌رود. گاهی به قبرستان و بیمارستان‌ها بروید و مشکلات مردم را ببینید و شکرگزار نعمت‌های الهی باشید. سعی کنید که از تجمل‌گرایی دوری کنید و زیّ طلبگی را همیشه حفظ کنیم. خداوند همیشه توفیق عبادت و بندگی، حفظ شئونات اسلام و روحانیت را عنایت کند. برای بقای روحانیت، حوزه، اسلام و حکومت جمهوری اسلامی، بهترین توصیه آن است که از تجمل‌گرایی دوری کنیم و به زندگی با اقتصاد بدون اسراف، روی بیاوریم. خداوند توفیق عبادت، بندگی و اطاعت از پیامبر(صلی‌الله علیه و آله)، ائمه معصومین (علیهم‌السلام) و مقام معظم رهبری، عنایت بفرماید.




درس اخلاق ۱ (سال ۹۹-۱۴۰۰)

درس حدیث استاد محسن فقیهی

۹۹/۰۶/۱۹

بسم الله الرحمن الرحیم

موضوع: احادیث کتاب چهل حدیث مرحوم امام (ره)/کبر/ هوای نفس

مرحوم امام در کتاب چهل حدیث، ریشه تمام مشکلات و بدی‌ها را پیروی از هوای نفس می‌داند؛ مهم‌ترین مشکل آن است که انسان در مقابل خواسته‌های نفسانیش نتواند مقاومت کند.

علائم شخصیتی انسان در پیروی از هوای نفسمرحوم امام می‌فرماید که خصوصیات اخلاقی انسان‌ها در پیروی از هوای نفس را می‌توان از علائمی شناخت:

۱- اگر با کسی مناظره می‌کنید و متوجه شدید که حق با او است باید اعتراف کنید. اگر چنین انسانی را دیدید بدانید که هوای نفس خود را مغلوب کرده است.

۲- وقتی که وارد به جایی می‌شود یا از آن خارج می‌شود، آیا دیگران را مقدم بر خود می‌کند یا جلوتر از دیگران حرکت می‌کند؟ اگر کسی خود را مقدم می‌کند بدانید که هوای نفسش را نکشته است.

۳- وقتی نیازمندی به آن‌ها رجوع می‌کند، مشکلش را حل نمی‌کنند. برخی افراد هستند که درصورت مراجعه نیازمند سعی می‌کنند تا جایی که توانایی دارند مشکل او را حل کنند اما برخی افراد از ابتدا به‌گونه‌ای صحبت می‌کنند که نمی‌خواهند مشکل را حل کنند و از آن فرار می‌کنند؛ این شخص هنوز هوای نفسش را نکشته است. کسی که هوای نفس را کشته در مقابل درخواست کمک، قدم برمی‌دارد.

یکی از اساتید ما که اکنون از مراجع تقلید است، سر درس وقتی اشکالی می‌کردیم، گاهی جواب می‌دادند و گاهی می‌گفت: «ممنون، تشکر، استفاده کردیم». او در مقابل شاگردها کاملاً قبول می‌کرد، تواضع می‌نمود و تشکر می‌کرد. این مقامی برای انسان است که حق را که شنید هرچند به بهای کوچک شدن خودش باشد آن را بپذیرد.

مهم این است که در مقابل هوای نفس مقاومت کرد. ممکن است سخت باشد که استادی در مقابل شاگردانش به اشتباه خود اعتراف کند اما استادِ اخلاقی باید زمانی که حق را شنید، بپذیرد.

طناب و زنجیرهای شیطانامام صادق (علیه‌السلام) وصایایی را برای عبدالله بن جندب بیان می‌کند، یکی از این وصایا این است: «یَا عَبْدَ اللَّهِ لَقَدْ نَصَبَ إِبْلِیسُ حَبَائِلَهُ فِی دَارِ الْغُرُورِ فَمَا یَقْصِدُ فِیهَا إِلَّا أَوْلِیَاءَنَا وَ لَقَدْ جَلَّتِ الْآخِرَهُ فِی أَعْیُنِهِمْ حَتَّى مَا یُرِیدُونَ بِهَا بَدَلًا».[۱]

شیطان طناب‌ها و زنجیرهایی دارد که استحکام آن‌ها متفاوت است؛ کسی را با نخ معمولی که به گردنش می‌اندازد به هر کجا که بخواهد می‌کشد و می‌برد، دیگری را با طنابی که ضخیم‌تر است به سوی هواهای نفسانی ‌می‌کشد و برخی را با زنجیرهای محکمی به سمت گناه می‌برد. بزرگان، مراجع و شیخ انصاری‌ها را با طناب معمولی نمی‌تواند فریب دهد بلکه زنجیرهای محکمی لازم دارد تا آن‌ها را از مسیر عدالت منحرف کند. می‌داند که او دنبال شراب و فساد نمی‌رود؛ پس باید به‌گونه‌ای دیگر او را منحرف کرد.

برخی عوامل فریباین دنیا دنیای فریب است؛ در این دنیا چیزهایی است که انسان را فریب می‌دهند:

۱- اولین‌ آن‌ها «حب النساء» است. علاقه به زن در روایات سفارش شده است اما اندازه دارد اگر اندازه آن را از دست بدهید به انحراف کشیده می‌شوید. اعتدال آن خوب است و نعمت است اما زن می‌تواند انسان را فریب دهد.

۲- دیگری حب اولاد است؛ روایات زیادی درباره حب اولاد وارد شده است. اولاد، نعمت خداوند برای انسان است اما حب به اولاد اندازه دارد. اگر رئیس جمهور شدی و فرزند خود را در کنارت همه‌کاره کردی، این فرزندت تو را به فساد می‌کشاند؛ چون دوستش داری اگر خلافی کرد نمی‌توانی جلوش را بگیری؛ لذا آقای رئیس جمهور! اولاد و برادرت را دوروبرت نیاور؛ نمی‌توانی با او برخورد کنی. مسئولین، آقای رئیس جمهور، آقای وزیر، آقای وکیل یا هر شخصیتی اولاد را دوروبراتان همه‌کاره نکنید؛ زیرا نمی‌توانید آن‌گونه که با دیگران برخورد می‌کنید با او هم برخورد کنید. در برخی موارد دوروبر افراد و بزرگان ما فرزندان و نوه‌ها باعث فساد می‌شوند به‌گونه‌ای که دهن این بزرگ بسته است و نمی‌داند چکار کند؛ از طرفی اولاد او است و از طرفی فساد می‌کند.

یکی از چیزهایی که باید در جمهوری اسلامی قانون شود این است که مسئولین رده بالا نباید نزدیکان خود را دوروبر خود استخدام کنند.

خداوند در قرآن، زن[۲] و فرزند[۳] را باعث امتحان و فریب می‌داند. اولاد خوب است اما نباید باعث انحراف از مسیر حق باشد.

یکی از چیزهایی که در قرآن به آن اشاره شده، ماشین و مرکب است.[۴] [۵] هر انسانی دوست دارد که ماشین خوب و درجه‌یکی داشته باشد اما مرکب، باعث امتحان انسان است. برخی از امام جمعه‌های ما به‌خاطر ماشینشان دچار مشکل شده‌اند. ماشین معمولی اشکالی ندارد اما ماشین گران‌قیمت برای برخی خوب نیست همان‌گونه که مقام معظم رهبری (سلمه‌الله) درباره ماشین روحانیون تذکر دادند. باید این عمامه رسول‌الله را که بر سر گذاشته‌ایم، حفظ کنیم؛ باید آبروی پیامبر را حفظ کنیم. اگر من و شما آبروی پیامبر را حفظ کنیم، چه کسی باید حفظ کند؟ آیا باید به‌خاطر اینکه دوست دارم مرکب خوبی سوار بشوم، آبروی پیامبر را ببرم؟

پول اگر زیاد شود، مشکلاتی ایجاد می‌شود؛ فکر نکنید برای شما خوب است. پول فریبنده است. یکی از چیزهایی کهه خداوند با آن انسان را امتحان می‌کند همین پول است. آیا پول را در مسیر درست و شرعی استفاده می‌کنند یا اینکه در راه باطل استفاده می‌کنند؟

شیطان در کمین شیخ انصارییکی از شاگردان شیخ انصاری (رحمه‌الله) خوابی درباره شیخ انصاری دید. خواب دید که شیطان، طناب‌ها و زنجیرهای زیادی را آماده کرده است. از شیطان درباره آن‌ها پرسید. شیطان گفت: «برای انسان‌ها طناب‌های مختلفی را آماده کرده‌ام، این زنجیر کلفت و زخیم را هم برای به دام انداختن شیخ انصاری آماده کرده‌ام. او را مقداری کشیدم اما هرچه تلاش کردم، حریف او نشدم».

وقتی خدمت شیخ انصاری رسید، داستان خوابش را برای او تعریف کرد. شیخ انصاری (رحمه‌الله) فرمود: خواب تو صادق بوده است. من به مبلغ مختصری احتیاج داشتم، با خود گفتم از وجوهاتی که در اختیار من هست تا سر موعد به طلبه‌ها بدهم و حقوق خود را هم مانند دیگر طلبه‌ها بردارم، چند روز زودتر بردارم. مبلغی را برداشتم و برای رفع احتیاج به بازار رفتم اما با خود گفتم که آمدیم و همین حالا مردی، چگونه می‌خواهی این پول را جبران کنی؟ لذا برگشتم و پول را سرجایش گذاشتم و تصرف نکردم.

شیطان به دنبال شیخ انصاری با آن مقام است که او را فریب دهد، مقداری هم موفق می‌شود و شیخ، پول را برمی‌دارد ولی شیخ به خود می‌آید که اگر مرگ مرا گیرد چه کنم. بزرگان ما این‌گونه اهل احتیاط بودند. شیطلان برای همه دامی گسترانیده است و همه ما امتحان می‌شویم. خدا کند که در این امتحان، سربلند باشیم.

اهانت به قرآن و پیامبرمسئله‌ دیگری که خواستم مطرح کنم، جریان اهانت مجله فرانسوی به قرآن و پیامبر اکرم (صلی‌الله علیه و آله) است. هر مشکلی که برای دنیای غرب و اسرائیل پیدا شده است از قرآن و اسلام است. کسانی که با اسرائیل و امریکا مقابله می‌کنند، کسانی هستند که ایمان به قرآن و پیامبر دارند. لذا توطئه امریکایی‌ها و اسرائیلی ها که به دست اروپایی‌ها شکل گرفته این است که به قرآن و پیامبر اکرم توهین کنند. ما این عمل را محکوم می‌کنیم. ریشه دشمنی این‌ها، پیشرفت اسلام است؛ هرچه اسلام پیشرفت می‌کند و حقانیت پیامبر و قرآن برای مردم دنیا آشکارتر می‌شود و اسلام پیروانی بیشتری پیدا می‌کند، دشمنی دشمنان هم بیشتر می‌شود.

همان‌گونه که مقام معظّم رهبری (سلمه‌الله) فرمودند، ما این عمل را محکوم می‌کنیم و امیدواریم که قرآن و اسلام، وسیله‌ای برای نابودی استکبار جهانی شود.




آیت الله فقیهی :جبهه فرهنگی انقلاب، حضور فعال تری در فضای مجازی داشته باشد.

#آیت_الله_فقیهی: جبهه فرهنگی انقلاب، حضور فعال تری در فضای مجازی داشته باشد.

✳️ به گزارش #خبرگزاری_حوزه آیت الله #محسن_فقیهی از اعضای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، در #پیامی از اجرای طرح رمضانیه مجازی مجمع روحانیون لارستان تقدیر کرد. متن آن به این شرح است:

شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِیَ أُنزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ هُدًی لِّلنَّاسِ وَبَیِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَی وَالْفُرْقَانِ

رمضان ماه نزول قرآن و گشایش درهای رحمت الهی بر بندگان است. ماه مبارک رمضان ماه فرصت هاست. فرصت نیایش و مناجات در دل سحر با حضرت حق تعالی، فرصت تطهیر قلوب، فرصت مانوس شدن با کلام نورانی وحی و معارف اهل بیت علیهم السلام، فرصت همدلی با دیگران و احسان به فقرا.

ماه مبارک رمضان امسال به علت شیوع ویروس منحوس کرونا متفاوت از سالهای قبل برگزار می شود. وضعیت و شرایط خاصی که در پی شیوع ویروس کرونا در کشور ایجاد شد با همدلی مردم و رهنمودهای رهبر معظم انقلاب اسلامی تبدیل به یک فرصت بزرگ شد.

امروزه با پیشرفت تکنولوژی و شبکه های ارتباطی و محدودیت هایی که شیوع ویروس کرونا ایجاد کرده، استقبال عموم مردم از فضای مجازی و شبکه های اجتماعی افزایش زیادی پیدا کرده است. از ظرفیت فضای مجازی باید بهره گیری بهینه شود و فعالین فرهنگی و دینی در این بستر حضور فعال و کارآمدی داشته باشند.

روحانیون و مبلغان عزیز هر ساله ماه مبارک رمضان با حضوردر مساجد و مراکز فرهنگی سراسر کشور به تبلیغ و نشر معارف نورانی قرآن و اهل بیت علیهم السلام اهتمام داشتند. اما امسال به توجه به شرایط خاص ایجاد شده امکان حضور در آن اماکن میسر نبوده و مبلغان دینی رسالت مقدس خود را در فضای مجازی دنبال می‌کنند.

خوشبختانه مجمع روحانیون و فضلای لارستان در ایام ماه مبارک رمضان در طرح رمضانیه مجازی با استفاده از بستر فضای مجازی در تبلیغ معارف اسلامی، ارتباط مردمی وپاسخ گویی به سوالات دینی مردم آن منطقه فعالیت دارند. برای اهالی مؤمن و غیور لارستان، این خطه عالم پرور فرصت مناسبی فراهم شده تا در این ماه مبارک با معارف اسلامی انس بیشتری داشته باشند. امیدوارم مردم آن منطقه از این فرصت ارزشمند بهره مند شوند.

اینجانب از همه روحانیون و مبلغان به ویژه فضلای لارستانی که خالصانه در راستای ترویج فرهنگ اسلامی تلاش می کنند کمال تشکر و قدردانی را دارم. ان شاء الله جبهه فرهنگی انقلاب با حضور فعال در فضای مجازی و تولید محتوای مناسب و خلاقانه در این بستر، تبلیغات دشمن علیه معارف اسلامی را خنثی کرده و فرهنگ اصیل اسلامی ایرانی را در جامعه نهادینه سازی کنند. در این ماه رحمت از خداوند متعال عافیت عموم مردم، رفع مشکلات جامعه و از بین رفتن هر چه زوتر این بیماری را مسألت دارم.
محسن فقیهی



آیت الله فقیهی: گسترش مکارم اخلاق موجب کاهش آسیب های اجتماعی می شود

آیت الله فقیهی: گسترش مکارم اخلاق موجب کاهش آسیب های اجتماعی می شود
استاد درس خارج حوزه علمیه قم با تشریح مهمه ترین شاخصه های جامعه اخلاق مدار، چنین جامعه ای را بدور از تهمت، دروغ، غیبت و خیانت توصیف کرد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری رسا، آیت الله محسن فقیهی عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در ویژه برنامه منبرهای مجازی خبرگزاری رسا، به تبیین ویژگی ها، بایدها و نبایدهای جامعه اخلاق مدار پرداخت.

از نگاه استاد فقیهی مهم ترین بایسته جامعه اخلاق مدار تطابق گفتار و کردار افراد بویژه مسؤولان و کارگزاران است؛ او اعتقاد دارد که مسؤولان به دلیل این که زیر ذره بین نگاه ها و افکار عمومی هستند باید بیش از دیگر اقشار جامعه مراقب رفتارشان باشند.

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم تاکید دارد که گسترش مکارم اخلاق موجب کاهش بزهکاری های اجتماعی و مفاسد اخلاقی می شود؛ او معتقد است اگر در جوامع بشری دزدی، تهمت و جنایت و خیانت زیاد شده، همه معلول عدم توجه به مکارم و ارزش های اخلاقی است.

آنچه در ادامه می خوانید بخش دوم سخنان آیت الله فقیهی در ویژه برنامه منبرهای مجازی سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا است.

بسم الله الرحمن الرحیم

یکی از مسائلی که در اسلام مورد توجه و تاکید زیاد قرار گرفته، مساله اخلاق و رفتار و اعمالی است که انسان ها انجام می دهند؛ قرآن کریم می فرماید «لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَیِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْکِتَابَ وَالْمِیزَانَ لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ» خداوند می فرماید تمام پیامبران آمدند برای اقامه قسط که مردم اقامه قسط و عدل کنند، در این تعبیر قرآنی ما باید به گونه ای مردم را تربیت کنیم و آگاهی بدهیم که خودشان به طور طبیعی اقامه قسط کنند، عدالت داشته باشند، دروغ نگویند، جنایت و خیانت نکنند و عدالت را برقرار کنند، نه با اجبار و جبر.

از نظر ادبی فاعل «لِیَقُومَ النَّاسُ» در آیه شریفه مذکور “ناس” است؛ یعنی خود مردم باید اقامه قسط کنند، لذا می بینیم در جوامعی که می خواهند مردم را به کاری مجبور کنند، عده ای تخلف می کنند، راه های دور زدن را پیدا می کنند؛ بنابراین ما باید سعی کنیم مکارم اخلاق فلسفه بعثت حضرت رسول الله(ص) است را به مردم آموزش دهیم، توصیه کنیم که مردم این اخلاق را در جامعه گسترش دهند و این به نفع همه است.

اگر خیانت ها، جنایت ها، اختلاس ها و دزدی ها را در جوامع بشری می شنویم همه معلول این است که مکارم اخلاق را یاد نگرفته و عمل نکرده ایم، نکته مهمی که در این رابطه وجود دارد این است که ما هم باید با زبان مردم را آگاهی دهیم و تشویق به مکارم اخلاق کنیم و هم در عمل این را نشان دهیم.

حسادت ها کنار رود، تهمت ها نباشد، غیبت ها کنار رود، خیانت ها، اختلاس ها نباشد، همه تخلفات کنار رود، این باید با زبان برای مردم گفته شود، نکته مهم تر این که مسؤولین ما، شخصیت های شناخته شده و مورد توجه مردم بایستی اعمال شان به گونه ای باشد که مردم مکارم اخلاق را فرا بگیرند؛ ما اگر صبحتی بکنیم اما عمل ما با آن صحبت در تضاد باشد، تاثیرگذار نخواهد بود؛ شاید مقداری از تخلفاتی که در جامعه می بینیم معلول همین عدم تطبیق رفتار و گفتار ما است.

هر فردی که نصیحتی می کند باید ابتدا خودش به آن عمل کند، تمام مسؤولان و شخصیت های بزرگواری که در جامعه هستند توجه داشته باشند که اعمال شان مورد نظر و توجه مردم است؛ مردم با ذره بین ماشینی که شما سوار می شوید، منزلی که وارد می شوید، حتی غذایی که مصرف کنید را مورد توجه و رصد قرار می دهند، لذا اعمال مسؤولان ما در گسترش اخلاق و مکارم اخلاق تاثیر بسزایی دارد.

سعی کنیم مسؤولانی را انتخاب کنیم که عمل و گفتارشان یکسان باشد، این طور نباشد که سخنران خوبی باشند اما در عمل به سخنان خودشان هم کاری انجام نمی دهند، اگر تطابق گفتار و عمل را در جامعه شاهد باشیم مسلما موفق خواهیم شد.

بویژه روحانیت معظم که الگوی جامعه است باید این مساله را بیش از دیگر اقشار مورد توجه قرار دهد و تمام تلاش خود را بکار گیرد تا گفتار و کردارشان یکی باشد.

اگر مکارم اخلاق در جامعه گسترش یابد، مسلما آسیب های اجتماعی و مفاسد اخلاقی کاهش خواهد یافت، همان طور که در ماه مبارک رمضان به واسطه گسترش و غلبه فضای معنوی و روحانی آمار جرایم در جامعه کاهش می یابد؛ ماه رمضان ماه خداست، ما در ضیافت خدای متعال هستیم و باید سعی کنیم مکارم اخلاق را بیاموزیم و به درستی عمل کنیم و ان شاءالله یک جامعه اسلامی که دستورات خدا، پیامبر و ائمه و رهبرش را به درستی انجام می دهند به خوبی تحقق یابد. ان شاءالله در این ماه مردم از کسالت کرونا نجات پیدا کنند و همه ما مکارم اخلاق را سرلوحه کار خود قرار دهیم و بدانیم بهترین عمل در ماه مبارک رمضان ایثار، فداکاری، انفاق و کمک به مستمندان و فقرا است.



آیت‌الله فقیهی: دروغ‌گویان و اهل تهمت لیاقت نمایندگی را ندارند

, ,

استاد حوزه علمیه گفت: رهبر معظم انقلاب فرمودند به کسی رأی دهید که مؤمن و متدین باشد؛ به احکام شرعی متعبد باشد؛ اهل غیبت و تهمت، دروغ‌گویی و وعده‌های فریب‌دهنده نباشد. کسی که به جای پرداختن به طرح‌های خود به بدی دیگران می‌پردازد، نشانه ایمان و دین ضعیف فرد است.

افراد دروغگو و اهل غیبت و تهمت، لیاقت نمایندگی ملت ایران را ندارندبه گزارش ایکنا، آیت‌الله محسن فقیهی، امروز، ۳۰ بهمن در جمع طلاب در درس خود گفت: آنچه رهبر معظم انقلاب در مورد انتخابات، فرمودند باید مورد توجه ملت باشد؛ یکی از نکاتی که باید مورد اهتمام باشد این است که انتخابات، فرصتی برای ما هست تا بتوانیم تهدیدات دشمن را خنثی کنیم.

وی افزود: مردم با قدوم الهی که برمی‌دارند و رأی می‌دهند، دشمنان را مأیوس می‌کنند؛ راهپیمایی‌ها، خیلی ارزشمند است ولی انتخابات، پشتوانه قوی‌تر برای نظام است زیرا همه دنیا می‌دانند در ایران احزاب و رقابت وجود دارد و وقتی دولت آراء را اعلام کند دنیا می‌پذیرند زیرا ماحصل رقابتی جدی است.

این استاد حوزه علمیه تصریح کرد: وقتی دشمنان ببینند مردم از نظام خود حمایت می‌کنند از نابود کردن کشور مأیوس و ناامید می‌شوند، لذا انتخابات همان طور که رهبری فرمودند تضمین‌کننده امنیت کشور و سبب یاس دشمن است.

وی تاکید کرد: اصولا اقتدار یک ملت به انتخابات است و وقتی انتخابات، قوی باشد و ۵۰ درصد به بالا مشارکت کنند، نشانه اقتدار نظام است.

فقیهی با بیان اینکه حضور در انتخابات وظیفه شرعی، ملی و قانونی است تصریح کرد: همه مردم ایران به عنوان شهروند و کسانی که امنیت می‌خواهند و به کشور علاقه دارند باید در انتخابات حضور یابند.

وی افزود: برخی با حاشیه‌سازی و بیان مطالبی سبب دلسردی مردم برای حضور در انتخابات شده‌اند ولی مردم باید منفعت خود را در نظر بگیرند؛ منفعت مردم در گرو امنیت و اقتدار نظام، اقتدار نیروهای مسلح و رهبری است.

استاد حوزه علمیه با بیان اینکه در رای دادن باید نکاتی را رعایت کنیم اظهار کرد: رهبر معظم انقلاب فرمودند به کسی رای دهید که مومن و متدین باشد؛ به احکام شرعی متعبد باشد؛ اهل غیبت و تهمت، دروغگویی و وعده‌های فریب‌دهنده نباشد. کسی که به جای پرداختن به طرح‌های خود به بدی دیگران می‌پردازد، نشانه ایمان و دین ضعیف فرد است.

وی افزود: کسانی که تخریب و بدگویی دیگران می‌کنند، ایمان ضعیفی دارند و نباید به این افراد رای دهیم؛ اگر کسانی لیاقت دارند به جای تخریب دیگران، طرح‌های خود و کارهای خوب را بیان می‌کنند؛ کسی که میلیاردها تومان برای انتخابات تبلیغ کرده و وعده‌های نادرست می‌دهد نباید منتخب باشند.

فقیهی بیان کرد: مسئله دیگر این است که به کسی رأی دهیم که واقعا معتقد به انقلاب باشد؛ ممکن است کسی متدین هم باشد، ولی انقلاب را قبول نداشته و شجاع هم نباشد و به دشمنان اعتماد کند؛ چنین افرادی لیاقت رفتن به مجلس ایران را ندارند.

استاد حوزه افزود: باید به کسی رأی دهیم که روحیه جهادی داشته و طرفدار عدالت هم باشد؛ باید دنبال افرادی با این ویژگی‌ها باشیم و با قصد قربت در رای دادن شرکت کنیم.



خارج فقه ۳۲ (قمار: کبیره یا صغیره بودن گناه قمار، شکستن آلات قمار)

, , ,

موضوع: مکاسب محرمه/ قمار/ کبیره یا صغیره بودن گناه قمار/ شکستن آلات قمار

خلاصه جلسه گذشتهصحبت در بحث قمار بود و این‌که آیا قمار از گناهان کبیره است یا صغیره ؟اصل اولیه در صغیره یا کبیره؟شهید ثانی (ره) می‌فرماید: «ظاهر النهی أنها من الصغائر، فلا یقدح فی العداله إلا مع الإصرار علیها»[۱] .

قمار، گناه صغیره است و مضّر به عدالت نیست مگر اینکه اصرار بر آن داشته باشد و اگر اصرار بر آن نداشته باشد گناه کبیره نیست.اصرار بر قمار، گناه کبیره است ولی یک‌بار این گناه را انجام ‌دادن، گناه صغیره است.در جلسات قبل این بحث و ادلّه آن مطرح شد.مرحوم صاحب جواهر (ره) می‌فرماید: اصل این است که هر گناهی کبیره است و صغیره‌ بودن نیازمند دلیل است[۲] .

به نظر ما دلیلی بر این اصل نیست، شاید صاحب جواهر (ره) استناد به آیه ﴿ِ إنْ تَجْتَنِبُوا کَبَائِرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُکَفِّرْ عَنْکُمْ سَیِّئَاتِکُمْ﴾[۳] کرده باشد؛ یعنی اگر گناهان کبیره را ترک کنید خداوند گناهان صغیره شما را می‌بخشد. این ترک گناهان کبیره،کفّاره‌ای است برای گناهان صغیره‌ای که انجام می‌دهید، صاحب جواهر (ره) می‌خواهد این نکته را بیان کند که وقتی آیه یا روایت،گناهی را بیان کند، ظهورش در این است که کفّاره‌ای ندارد و گناه باید ترک شود. ایشان اصل را در هر گناه، کبیره‌ بودن می‌داند مگر اینکه صغیره بودن آن ثابت شود؛ چون صغیره بودن قابل جبران است و راه جبران این است که گناه کبیره را ترک کند و هر زمانی که گناه کبیره را ترک کردید گناهان صغیره بخشیده می‌شود.

آیا چنین قانونی وجود دارد که خداوند گناهان صغیره را می‌بخشد و اصل در گناه این است که کبیره باشد؟ آیا هر گناهی صغیره است مگر اینکه کبیره‌ بودن آن اثبات شود یا اینکه هر گناهی کبیره است مگر اینکه صغیره بودنش اثبات شود؟ به عبارت دیگر، در جایی که شک بین صغیره‌ بودن گناه و کبیره‌ بودن آن شود، راه‌حل چیست؟ مرحوم صاحب جواهر (ره) اصل را بر کبیره ‌بودن گناه می‌داند البته برخی اصل را صغیره ‌بودن گناه می‌دانند؛ چون در بعضی از ادلّه آمده است: گناهانی که در قرآن و روایات وعده عذاب برای آن آمده است، گناه کبیره است.لزوم توبهآیا هر گناهی حتّی گناه صغیره احتیاج به توبه دارد؟ برخی فرموده‌اند: گناهان کبیره نیاز به توبه دارند اما گناهان صغیره نیازی به توبه ندارند.به نظر ما هر گناهی چه کبیره باشد و چه صغیره باشد نیازمند توبه است و انسان باید توبه کند؛ هیچ دلیلی نداریم که فقط در گناه کبیره باید توبه کرد اما در گناهان صغیره توبه لازم نیست.

دلیل چهارم: عموم امر به توبه کردن از هر گناهی مگر اینکه دانسته شود که آن گناه، صغیره است[۴] .

به نظر ما توبه در گناهان کبیره و صغیره لازم است و اینکه گفته شده امر به توبه فقط برای گناهان کبیره است، قابل فهم نیست.

مطلب سوم: در شکستن آلات قمارآیا آلات قمار را باید شکست و از بین برد؟ مثلا در جایی انسان وارد شد و عدّه‌ای در حال قمار بودند آیا شکستن آلات قمار واجب است؟ بعضی از فقها فرموده‌اند: که باید آلات قمار را شکست و از بین برد[۵] «یحرم إبقائها و یجب إتلاف صورها»[۶] . باید این آلات را به‌گونه‌ای بشکنید که از آلت قمار بودن خارج شوند تا قابل استفاده برای قمار نباشند.

توضیح مطلب؛در بحث قمار قبلا گفتیم که آلاتی وجود دارند که برای قمار درست شده‌اند و با رهان هستند، در بین جامعه آلاتی وجود دارند که هم قمار با آن می‌شود و هم رهان داده می‌شود، قدر متیقّن در اینجا این است که این آلات قمار باید شکسته شود امّا ‌دسته‌ای از آلات قمار هستند که بدون رهان با آن‌ها بازی می‌شود، یعنی بازی انجام می‌شود و برد‌وباخت هم در آن‌ها هست اما رهان وجود ندارد؛ همان‌طور که در بحث قمار گفته شد که قمار‌بودن این قسم معلوم نیست و احتیاط وجوبی کرده‌ایم در این‌جا هم احتیاط می‌کنیم پس در جایی که با آلات قمار مثل شطرنج البته بدون رهان بازی کنند و غالب مردم با این آلات بدون رهان بازی کنند و فقط برای سرگرمی افراد است، در اینجا همان احتیاط وجوبی را جاری می‌کنیم و از باب احتیاط این آلات باید شکسته شود اما چون اصل قمار‌بودن آن ثابت نیست و دلیلی نداریم نمی‌توان فتوا داد.

آثار مترتب بر این مبحثآثاری که بر این مطرح می‌شود این است که به عنوان گناه صغیره محسوب می‌شود و نشکستن این آلات قمار گناه صغیره است و گناه کبیره نیست.منظور از وجوب شکستن آلات قمار که مطرح شد آن دسته از آلاتی را می‌گویند که معدّه برای قمار باشند و برای قمار درست شده باشند و در بین مردم معروف و مشهور است و آن قمار که با رهان انجام شود مسلّم است و منظور آلات متعارفه مثل تخم‌مرغ و گردو نیست.دلیل وجوب شکستن«أنها مما یجی‌ء منها الفساد محضا و یجب قطع ماده الفساد شرعا‌ و عقلا»[۷] .

هرچیزی که فساد محض است، هم شرعا و هم عقلا واجب است که از بین برود.بعضی چیزها قابل استفاده است که با آن دو کار انجام می‌دهند مثل چاقو که برای شکستن میوه و گوشت از آن استفاده می‌شود و هم برای دعوا به‌کار برده می‌شود که این چاقو مصداق (مما یجی‌ء منها الفساد محضا) نیست چون هم با آن کار خوب انجام می‌دهند و هم کار بد انجام می‌دهند اما بعضی چیزها اصلا قابلیت کار خوب ندارند و فقط برای فساد هستند مثل قمار که مصداق (مما یجی‌ء منها الفساد محضا) است. هر چیزی که فقط برای فساد باشد عقلا و شرعا باید از بین برود.

حضور در مجلس قمار آیا جلوس و نشستن در مجلس قمار جایز است؟اگر تأیید عمل آن‌ها باشد قطعا جایز نیست مگر اینکه برای نهی از منکر باشد.




خارج فقه ۱۸ (قمار: بازی با غیر آلات قمار با رهان)

, , ,

موضوع: مکاسب محرمه/قمار /بازی با غیرآلات قمار با رهان

خلاصه جلسه گذشتهموضوع بحث در مورد قمار و اللعب به غیرآلات المعدّه مع الرهان، بود یعنی آلات قمار وجود ندارد اما رهان وجود دارد. قراردادی به‌خاطر پول بسته شده مثل مسابقه فوتبال که به‌خاطر پول انجام می‌شود، در اینجا حکم تکلیفی چیست؟ روایتی در جلسه گذشته بیان شد که امام باقر (ع) از حضرت علی (ع) روایتی را نقل فرمودند و آن روایت این بود که شخصی برای مهمانی به منزل کسی آمد، آن شخص، اصحابی داشت، اصحاب قراردادی می‌بندند که گوسفند کاملی را در اختیار شما قرار می‌دهم، اگر همه گوسفند را خوردید چیزی از شما نمی‌خواهم اما اگر نتوانستید تمام این گوسفند را بخورید باید فلان مبلغ را به من بپردازید. این‌ها خدمت امیرالمومنین (ع) رفته و عرض کردند که ما این‌چنین قراردادی را بستیم ولی ما نمی‌توانیم همه این گوسفند را بخوریم. حضرت علی (ع) فرمودند: معامله باطل است اما هیچ غرامتی بر شما نیست.

اشکال حضرت امام (ره)«إنّ الاستشهاد إمّا بسکوت الباقر (علیه السّلام) عن بیان الحکم، ففیه أنّه بصدد بیان قضاء مولانا أمیر المؤمنین- علیه السّلام-، و لم یکن لاعب عنده حتّى ینهاه، أو بأنّ سکوته عن بیان منع علیّ (علیه السّلام) دلیل على عدم منعه (علیه السّلام) و هو دلیل على الجواز، ففیه أنّه (علیه السّلام) بصدد بیان قضائه فی الواقعه لا مطلق ما وقع فیها، و لهذا لم یذکر یکفیه الدعوى و المدّعی و المدّعى علیه. و لعلّ أمیر المؤمنین (علیه السّلام) نهى عن العمل و لم یکن أبو جعفر (علیه السّلام) بصدد نقله، مع أنّ الواقعه کانت قضیه خارجیّه لم تظهر حالها، فلا معنى لاستفاده شی‌ء من سکوته.ثمّ إنّ فی الروایه إشکالا، و هو أنّ نفی الغرامه خلاف القواعد، لأنّ المعاقده إن کانت فاسده کان الأکل موجبا للغرامه، لأنّه کالمقبوض بالبیع الفاسد. و ما یقال: إنّ الإباحه المالکیّه ترفع الغرامه لیس بشی‌ء، لأنّ ما یوجب رفعها هو الإباحه المطلقه لا فی ضمن معامله فاسده، فلو باع شاه فی بیع فاسد و قال:خذها و کلها، فهل یمکن دفع الغرامه بالإباحه المذکوره؟فالأولى أن یقال: إنّ کیفیّه الدعوى و المدّعی و المدّعى علیه غیر مذکوره فی الروایه، و لم یکن أبو جعفر- علیه السّلام- بصدد بیان تمام الواقعه بل کان بصدد بیان نحو القضاء.فعلیه یحتمل أن یکون المدّعی فی الواقعه صاحب الشاه، مع إظهار أصحابه العجز عن الأکل بعد تمامیّه المشارطه و قبل التصرّف فی الشاه، فأراد أخذ الغرامه الّتی جاءت بعهده أصحابه بتوهّم صحّه المعاقده، فمنع أمیر المؤمنین الغرامه.و القول بعدم صدق الغرامه علیه وهم، فإنّ الغرامه ما یلزم أداؤه من المال، و لهذا یقال للمدیون: الغریم. فالمال المشارط علیه یقع على عهده المتخلّف، فیکون غرامه و صاحبه غریما.فمع هذا الاحتمال لا دلاله فی الصحیحه على خلاف القواعد، فتدبّر».[۱]

این روایت از نظر قواعد، دارای اشکالاتی است؛ یعنی این معامله فاسدی است. خود حضرت (ع) می‌فرماید که این معامله فاسد و باطلی است و این قرارداد درستی نیست ولی غرامتی بر شما نیست؛ پس وقتی غرامتی در این نیست و معامله هم باطل است چگونه جمع می‌شود؟ چون اگر مقبوض به عقد فاسد باشد باید غرامت داشته باشد. اینکه عقد فاسد و باطل است ولی غرامتی به عهده نیست باهم تطبیق نمی‌کند.اگر بگوییم که امام باقر (ع) سکوت کرده است مسئله تغییر کرده
و مال الآن نیست برای آن زمان است و مربوط به آن قضایای سابق است؛ لذا سکوت امام باقر (ع) در اینجا نقشی ندارد. وظیفه امام باقر (ع) نیست که بیان کند. اینجا قضیه‌ای واقع نشده است تا حضرت نهی کند (بله، اگر در مقابل امام باقر (ع) انجام می‌شد حضرت باید نهی می‌کرد) اگر بگویید امام باقر (ع) سکوت کرد و سکوت حضرت علی (ع) را نقل می‌کند، پس مجموعاً یک سکوت در اینجا حاکم است و بنابراین این کار اشکال ندارد و کاشف از این است که این کار اشکالی نداشته وگرنه نهی می کردند.

شاید امام باقر (ع) تمام داستان را بیان نفرموده، فقط قسمتی از داستان را بیان کرده است. شاید حضرت علی (ع) از این عمل نهی کرده ولی امام باقر (ع) آن را بیان نکرده است. قضیه‌ای خارجی بود و امام باقر (ع) فقط نکته‌ای از آن را بیان کرده است پس سکوت در همه جا دلالت بر رضا و عدم حرمت نمی کند.اشکال دیگری این روایت این است که حضرت علی (ع) فرمود: «غرامتی بر شما نیست». به شرط عمل نکردند (چون نتوانستند همه گوسفند را بخورند) پس هم به شرط عمل نکرده‌اند و هم گوسفند را خورده‌اند و هیچ چیزی بر آن‌ها نیست؛ چون اگر این عقد فاسد است باید غرامت بدهند؛ در اینجا هم خوردن موجب غرامت است مثل مقبوض به عقد فاسد که باید غرامت داد.

مرحوم امام (ره) «اباحه مالکیه» را بیان می‌کند که به دو گونه است:

۱-اباحه مالکیه مطلقه؛ یعنی اینکه شصی به شخصی می‌گوید: شما این غذا را بخورید من راضی هستم و هیچ قیدی نمی‌آورد.

۲-اباحه مالکیه مقیّده؛ یعنی اینکه شخصی به شخص دیگر می‌گوید: «اگر شما همه این غذا را بخورید من راضی هستم اما اگر نتوانستی همه آن را بخوری راضی نیستم» این مورد قید دارد.

امام (ره) می‌فرماید: اگر بگویید چون اباحه مالکیت است دیگر غرامتی وجود ندارد، کلام درست نیست؛ چون اباحه مطلقه موجب غرامت است ولی در اینجا اباحه مقیده وجود دارد. اباحه مقیده رفع غرامت نمی‌کند. اگر معامله فاسدی را انجام دادید و گوسفندی را یک میلیون به شما بدهند و بگوید: «بگیرید و بخورید» بعداً معلوم شود که معامله فاسد است، مثلا ملک غیر بود یا اینکه اشکالی داشت، این اباحه مقیّده است؛ چون گوسفند را در مقابل پول به شما داد. نمی‌توانید غرامت را با اباحه مقیّده بردارید، پس چگونه حضرت (ع) فرمودند غرامتی نیست؟ بهتر این است که بگوییم: قبل از خوردن گوسفند به حضرت (ع) مراجعه کرده‌اند.

روایت واضح نیست که دعوا چگونه بوده است؛ قبل از خوردن بوده یا بعد از خوردن؛ مدعی چه کسی است مدعی‌علیه چه کسی است. امام باقر (ع) تمام خصوصیات این داستان را بیان نمی‌کند و فقط می‌خواست بفرماید که آقا امیرالمومنین قضاوت می‌کرد. مدعی، صاحب گوسفند است، اصحاب هم آمدند و گفتند: ما نمی توانیم این گوسفند را بخوریم و مشارطه که تمام شد گوسفند را دیدند و قبل از تصرف و خوردن گفتند ما نمی‌توانیم. بعد از این جریان، میزبان گفت: باید مبلغی به من پرداخت کنید به توهم اینکه این عقد درست است و آمدند خدمت حضرت امیر (ع) آقا فرمودند: غرمتی بر شما نیست.

به نظر ما این توجیه درستی نیست چون حضرت فرموده (لا شی فی المؤاکله)، پس قید خوردن در روایت آمده است و معلوم می‌شود که اکل و خوردنی در کار بوده است.